MATEMATIKA MINTEGIKIDEEI (2007-2010)

Gemari, Mireiari, Olatzi, Cristinari, Andreari, Asierri, Ixari, Lierniri, Oihanari, Silviari, Mertxeri, Loreari, Andreari, Javierri, Josebari, Josuri, Beñati eta Blancari,

Ez dakit horrelakoetan zer esaten den,

mila esker edo eskerrik asko,

agur edo aio,

gero arte edo hurrena arte.

Ez dakit horrelakoetan zer esaten den,

eskuartean problema bat dudala edo soluzioa bilatu ezinda nabilela,

mintegi honek xarma berezia duela edo xarmangarriak mintegikideak direla,

argazkia begietan edo argazkia bihotzean eramango dudala.

Ez dakit horrelakoetan zer esaten den,

Jabierren umorea edo Josebaren zuzentasuna eskertzekoak direla,

Andrearen eskuzabaltasuna edo Lorearen prestutasuna txalotzekoak direla,

Mertxeren ahalegina, Oihanaren inplikazioa edo Silviaren energia beharrezkoak direla,

Josuren zintzotasuna, antolaketa eta babesa ezinbestekoak ditudala,

Beñaten pikardia, goxotasuna eta konplizitatea eguneroko arnas bihurtu zaizkidala,

eta Blancaren…

ai Blancaren…

esango nuke Dantzalekun (Murumendipean) dantzan topatu genituen

sorginen kastakoa dela Blanca; duena baino askoz gehiago ematen duena.

Ez dakit horrelakoetan zer esaten den,

izugarri gozatu dudala edo plazer bat izan dela,

zuengandik asko ikasi dudala edo nire esperientziaren iturriak zaretela,

pertsona apartak ezagutu ditudala edo zoragarriak zaretela!

Ez dakit horrelakoetan zer esaten den,

eta zer esan erabakitzerako orrialdea bukatu zait.

Esandakoa esanda, horixe zen esan nahi nizuena,

aitak alaba ongi zaintzeko eskatu zizuela,

eta bikain zaindu nauzuela.

Mila esker; bihotzez hemezortzi muxu potolo,

Irati Goikoetxea

MALKOAREN PISUA

Zenbat pisatzen du malko batek?
Kantu baten xuxurla, olerki zuri bat, ahots itoaren ezina, oroitzapenaren argazkia...

Zenbat ezkutatzen du malko batek?
Ekaineko azken egunen negualdiak erakutsi nahi duen guztia.

ITAKA (KOLDO PLA_SAN CRISTOBAL_2010-6-12)

Egin koxk

Betazalen atzean isildutako mina,

ahots itoen geltoki iluna,

esku zimurtuetan kateatzen da

masail bustien argazkia.

Azken hilabetean gizon-emakume ezberdinen bizipenak entzuteko aukera izan dut. Olga, Ernesto, Ana, Julieta, Willy, Hedy, Julia, Maria, Josefina, Mirentxu, Mikele... Izen abizenak dituztenen bizipenak. Eta konturatu naiz...

Ezagutzen ez dena ez dela existitzen,

eta ezagutzeko entzun egin behar dela,

eta entzuteko kontatzeko aukera eman behar zaiela

ausardiaren itsasoan ito gabe ibiltzeko indarra izan zutenei;

eta indarrik izan ez duenari

eskua luzatu behar zaiola eta igeri egiten lagundu.

Eta konturatu naiz...

iraganak urte gehiegi egin dituela mutu, gor eta itsu;

memoriak ere baduela hitz egiteko beharra,

entzuna izateko eta duintasunez bizitzeko eskubidea.

San Cristobalen egin diren azken indusketetan parte hartzeko aukera izan dut Txinparta eta Aranzadi elkarteko lagunekin, eta esperientzia aberasgarria eta oso hunkigarria izan da. Mila esker aukera hori eman didazuen guztioi!

IKASTURTEARI AGUR

TALDEA


GERTUTASUNA


IRRIBARREA


ILUSIOA


JAKIN-MINA

Zoragarria izan da aurtengo urtea zuekin partekatzea; irakatsi adina gauza ikasi ditut esperientzia eder honetatik. Jakin badakizue, nire zatitxo bat zuekin gelditzen dela. Zuen etorkizuneko lanpostuetan nik zuekin gozatu dudan adina gozatzea, ez dizuet besterik opa. Zoriontsu izan zaiteztela!

Gogoan dut lehenengo egunean irakurri nizuen olerkia...

BOSTEKOA ETORKIZUNARI
Etorkizuna esku zabal bat da,
zure pausoen bide,
zure ametsen marrazki;
etorkizuna beldurra da, zalantza, zoriona, ilusioa...
Etorkizuna ere ikasi egiten da, landu, hezi, bizi.
Etorkizuna bizi egin behar da.
Etorkizunak lagun bat behar du, esku bat.
Emaiozu bostekoa zure etorkizunari.

Poema hau irakurri nizueneko etorkizuna orainaldi bihurtu zaigu, iraganeko lazo. Ikasitako guztiaren kutxan oroitzapen ederrok gordetzeko txoko txiki bat egiten asmatzea izango da uda honetako erronka. Muxu potolo bat denoi!

JOSE SARAMAGO

Badira irakurri eta irakurri dituzula ahazten ez dituzun liburuak. Badira ikusi eta ikusi dituzula ahazten ez dituzun aurpegiak. Badira zure egin eta zure egin dituzula ahazten ez dituzun esaldiak.

Badira entzun eta entzun dituzula ahazten ez dituzun ideiak.

"Ensayo sobre la ceguera" izan daiteke liburu hori; aurpegia Jose Saramagorena; esaldia denok itsu gaudela esango nuke. Ikus dezaketen eta begiratzen ez duten itsuak gara, eta ideia... gizon koherente eta konprometituarena.

Koherentzia da Saramagori buruz azken egunotan irakurri dudan hitzik errepikatuena. Begietan antzematen zaio bizitzarekin, gizartearekin eta bere buruarekin izan duen konpromisoa. Esana izanarengandik hain urrun bizi den garaiotan mirestekoak dira halako pertsonak.

ZERGATIK AITONA...

Apirilaren 29an Askatasuna institutuko ikasle, irakasle, langile eta gurasoek eskainitako "Sutondoa iraganetik etorkizunerako zubi" emanaldiaren parte da Zergatik aitona ikuskizuna. Naiara Jimenez Batxilergoko lehenengo mailako ikasleak editatu du egun zoragarri hartako irudi bihurtu den bideoetako bat.

Umeak galderak zor dizkio bizitzari, aitonak erantzunak. Juan Mari Lekuona olerkariaren "Zergatik aitona" olerkietan oinarrituta Ekaitz Goikoetxeak eginiko bertsoak dira musikaz jantzita ikasleek errezitatu zituztenak. "Zergatik aitona zaude okerturik, zergatik esan, buru zuriturik, umea naiz eta jakin nahi nuke nik..."

Aitona: Ekaitz Goikoetxea

Bilobak: Miren Yoldi, Maddi Zenotz, Mirari Narbarte, Leire Alonso, Ainhoa Ciriza, Josu Carte, Maite Zubillaga, Uxue Amatriain eta Nera Fernandez

Tronpetarekin: Claudia Rodriguez

Akordeoiarekin: Uxue Gartzia

Zeharkako txirularekin: Naiara Carrero eta Alazne Gonzalo

Biolontxelo eta biolinarekin: Leire eta Saioa Alonso ahizpak

Bideoa jaitsi nahi dutenentzat:

http://blip.tv/file/get/Askatasunabhi-SutondoanAitonarekin198.mpg

ERREALAAAAAAAAA LARALARALARALALA

Saiatu naiz Álvaro, baina ezin! Ez zait ezer bururatzen; olerki bat Errealari? Ni lurtarra egin ninduten, gizaki arrunt. Zauriak egiten ditudanean odol gorria ikusten dut, odol gorria arrasto zuri ttiki batzuekin jantzia. Bai, gipuzkoarra naiz, eta? Tolosako babarrunak eta Idiazabalgo gazta izugarri gustatzen zaizkit; horrekin ongi justifikatzen dut gipuzkoar identitatea, ezta? Gainerakoan ez naiz lekukotasun sustraituak itsututa bizi (ezin esan gabe utzi nire ingurua izugarri maite dudala), gerezi bila Extremadurara joaten naiz eta txokolate bila Suitzara.

Futbola? Hain urrutira joan gabe aspaldi topatu nuen nire lehoiaren
orroa Bizkaia aldean. Javi Martinez-ekin amets egiten duenari ezin eskatu kolore txuri-urdinei maitasun aitortza egiteko.

Poztu ere ez? Bai, motel, poztu, poztu naiz, besteen zorionak pozten duten horietakoa naiz. Errealzaleak pozik badaude, ni ere bai! Aupa Athletic! (;·P) Datorren urtean txuri-gorri/txuri-urdin derbien zirrara berreskuratuko dugu berriro! Ez da gutxi!

ITAKA (Barriola/Urruzuno_2010-6-5)

Egin koxk

Antton Ibarguren, Beñat Irastorza eta Lierni Garmendia izan ziren lehengo astean irratian. Ordiziako Jakintza Ikastolako irakasle eta ikasleak dira, berriki sari ezberdinak jaso dituztenak. Antton Ibargurenek hirugarrenez irabazi du Barriola Deklamazio Lehiaketa DBH 2.mailako bere ikasleekin. Ilusioz lantzen dute ahozkotasuna; hizkuntzaren alderdirik ederrenetariko bat bidelagun hartu eta ongi egindako lanaren ordainetan (7 minutuko grabaketa ederra egin dute, irratsaioan entzungai duzue) saria irabazi dute gainera!

Beñat eta Lierniren begietara begiratzea nahikoa da etorkizunari ilusioz begiratzen diotela konturatzeko. Aurtengo Urruzuno lehiaketako sarietako bi beraientzat izango dira. Zergatik ez? Beraiek ere idazle izan nahi dute! Irabazi duten Galiziarako bidaiaren kronika idaztea izango dute hurrengo erronka. Heldu gogotsu literaturari bikote, zuen emariak ere literatur iturria aberastu dezan!

Gogoan ditut 1999ko eta 2000. urteko Urruzuno sariak... gogoan ditut Suitza, Austria, Eslovenia eta Venezia... gogoan ditut Xabi, Kristina, Idoia, Gaizka...

Saioa jaitsi nahi baduzue:

http://blip.tv/file/get/Irati-urruzuno728.mp3

EGIN APUSTU ZURE BURUARI (XIX)

Zenbat pisatzen du problema batek soluzioa balantzaren gainean jartzen badugu? Zenbat pisatzen dute lau pentsamenduk igogailu batean ilargira bidaltzen baditugu? Zenbat pisatzen du problema bat ebazteak ematen duen zorionak? Gaurko erronka igogailuaren barrura sartu nork bere burua pisatzea!

IGOGAILUAN

Lau errugbi jokalari igogailu batean sartu dira. Igogailuak gehienez ere 380 kg-ko pisua onartzen du. Gehiegizko pisuagatik alarma garrasika hasi ez dadin lau jokalarien pisua kalkulatu behar duzu lehenbailehen. Hona hemen zenbait datu:

· Pablo da gehien pisatzen duena. Beste laurek berak adina pisatuko balute alarmak igogailua geldiaraziko luke.

· Mikel da gutxien pisatzen duena. Igogailuak bera bezalako bost onartuko lituzke!

· Xabik Pablok baino 14 kilo gutxiago pisatzen ditu, eta Jonek baino sei kilo gutxiago.

· Jonek Mikelek baino 17 kilo gehiago pisatzen ditu.

· Pablo eta Mikelen pisuak bosten multiploak dira.

Zenbat pisatzen du jokalari bakoitzak?

ISILTASUNA

Bazen behin isiltasunari muxu txikiak ematen zizkion neskatila bat. Emandako muxu bakoitzeko pittin bat gehiago maitemintzen zen isiltasunaz, eta eman gabe utzitako muxu bakoitzeko isilik gelditzeko arrazoi bat gehiago topatzen zuen. "Baina, isiltasuna zer da?" galdetzen zioten inguruan biltzen zitzaizkion lagunek. Eta berak orri zuri bat erakusten zien. "Isiltasuna biluztasunaren ispilua da" erantzun eta korrika ihes egiten zuen. Auskalo zergatik! Akaso oinez emandako pausoetan isiltasunak errazago egiten duelako irrist.

ITAKA (Beñat Aiartza_ 2010-5-29)

Egin koxk

Begiak itxi eta musikak ametsak lapurtu zizkigun… Itakan.

Bazen behin tximeleten atzetik nola, musika doinuen atzetik besoak zabalik korrika ibiltzen zen mutiko bat.

Bazen behin ibilian-ibilian isiltasunaren uhartera iritsi zen mutiko bat.

Bazen behin haizeari putz eginez melodia dantzarien artista bihurtu zen mutiko bat.

Gaur egun mutikoak musika doinuak bere egin eta tximeletak askatzen ditu; gaur egun mutikoak isiltasunaren uhartean mundura zabalik bizi den ispilua ezarri du. Gaur egun mutikoa haizeari putz eginez bizi da melodia dantzarien artista bihurtuta.

Mutikoak Beñat Aiartza zuen izena; mutikoak Beñat Aiartza du izena… Bizitza zukutu eta zukuak bizitza gozaraz diezaion, begiak zabaldu eta musikari ametsak lapurtzen dizkion mutikoa.

EGIN APUSTU ZURE BURUARI! (XVIII)

Emango didazu besarkada bat? -Esan zion eguzkiak ilargiari. Ilargiaren masailak gorritu egin ziren bat-batean. Ordutik arrasto gorri bat darama gauak paparrean zintzilik.

MUXUAK ETA BESARKADAK

Aranburu eta Gomez familiakoek kalean topo egin dute, eta aspaldi elkar ikusten ez zutenez, berehala hasi dira elkarri besarkadak eta muxuak ematen. Aranburutar bakoitzak Gomez familiako kide bakoitza agurtu du, gizonezkoek elkarri besarkada bat eman diote, emakumezkoek elkarri muxua bat, eta gizonezkoek eta emakumezkoek ere elkarri muxu bat. (Ezberdintasun hori zergatik? Auskalo! Bakarren batek esango du... ohitura kontua! Gizakion aldrebeskeriak!). Kontua da azkenean 35 besarkada eta 42 muxu eman direla.

Zenbat emakumezko eta zenbat gizonezko daude familia bakoitzean?

XABIER LETE ETA JABIER IMAZ

Ahots korden dardara goxoa. Hitz hautsien kulunka isila. Isiltasun gogorren jolas ezkutua. Gaueko loaldien esnatze lasaia. Zu zara; poetaren ispilu irmoa.

Maiatzaren 8an Ataunen izan nintzen Xabier Letek Joxan Goikoetxea akordeoi jole handiak lagunduta eskaini zuen errezitaldi hunkigarrian. Denbora gutxian adiskide handi egin diren bi gizonen arteko korapiloaren erdian harrapatu gintuen arratsaldearen majiak ikusleok. Xabier Lete eta Jabier Imaz dira bi adiskide handiak, zaletasunek, bizipenek eta miresmenak elkarrengana lotu dituzten bi adiskide handiak.

Etxean izugarri maite dugu Xabier Lete. Gurasoek txiki-txikitatik jantzi izan dizkigute esnatzeak Leteren kantu ederrez. Eta gerora askotan irakurri eta berrirakurri ditugu Ekaitzek eta biok Xabierren olerkiak. Sekula berarengandik gertu izan gabea nintzen eta errezitaldiaren egunean bizitakoak gogoratzen ditudan bakoitzean hitzak eztarrian behera trabatzen zaizkit, sentipen urtuen putzuan itotzen. Eskerrak blogak bere mututasunean ederki hitz egiten asmatzen duen! Errezitaldiaren azken dantzaldia malko artean egin nuen eta iluntzearen azken geltokiak negarrez harrapatu ninduen, non eta oholtza atzeko gelatxoan. Non eta zure ondoan. Eskerrik asko Joxe, eskerrik asko Mari Karmen pausoa ematen laguntzeagatik. Zirraragarria da bi muxu eta besarkada umil baten indarra. Mila esker Xabier begirada pausatuaren unea sentipen hilezkor bihurtzeagatik.

Eta hiri zer esan Jabier! Ia ezustean, ia nahigabean lagun egin haudala eta izugarri pozten nauela horrek. Tarteka-tarteka imajinatzen haut blogaren bestaldean problema korapilatsuen poesiari (izan ere, nor ausartu matematika poesia ez dela esaten?) tiraka eta horrelakoetan hire aldamenean arratsalde-goiz pasa eder bat egiten irudikatzen diat nire burua. Bejondaiala, Ataunen bizitakoaren sinadurak hire izena ere bazaramak eta! Problemaren baten korapiloak laster elkarren aldamenean eseriko gaituen esperoan... muxu potolo bat!

Ahots korden dardara goxoa. Hitz hautsien kulunka isila. Isiltasun gogorren jolas ezkutua. Gaueko loaldien esnatze lasaia. Zu zara; poetaren ispilu irmoa.

Sautrelan Hasier Etxeberriak Xabier Leteri egindako elkarrizketaren zati batekin uzten zaituztet. Eutsi bukaerara arte eta gozatu kantua, bera delako: Xabier Lete.

"Ni naiz erreka zikinen iturri garbiak aurkitu nahi dituen poeta tristea,
ni naiz kaleetan zehar neguko eguzkitan lanera dihoan gizon bakartia,
ni naiz hostorik gabe gelditzen ari den ardaska lehorra,
ni naiz pasio zahar guztiak kiskali nahi dituen bihotz iheskorra.
Ezaidazu galdetu gauza ilun guztien arrazoi gordea,
nora ote dihoan denbora aldakorrak daraman bidea"

Galdetzen ausartuko naizen egunaren zain...

SAN CRISTOBAL

Atzo Iruñako San Cristóbal gotorlekuan elkartu ginen, Ezkaba mendian. Maiatzaren 22aren bueltan urtero elkarretaratzea antolatzen dute Memoria Historikoaren aldeko Txinparta elkarteak eta Senideen Elkarteko kideek. Atzo ihesaldiaren 72.urteurrena ospatu zuten; ospatu genuen. San Cristobalgo presondegian egon zirenen senitarteko asko, Gerra Zibilak zigortu zituen familia asko eta senitarteko horien ondoan egon nahi izan genuen beste asko elkartu ginen; memoriari gure hitza xuxurlatu asmoz, memoriari gure begirada besarkatu asmoz.

Koldok erakutsi dit bertarako bidea eta aurten lehenengoz izan naiz bertan.Txoko oso ezberdinetako lagunak ezagutzeko aukera izan dut, beraien istorioekin nirea aberasteko aukera; memoriak oraina aberastu eta etorkizuna bideratzen laguntzen digulako. Besarkada potolo-potolo bat Olga, Ernesto, Ana Couzi, Julieta, Willy, Hedy, Julia, Maria... eta hainbeste eta hainbeste urtetan isilpean beren oihartzuna lotua izan duten familia guztiei.

MEMORIAREN PAUSOAK

Bidea urratu du isiltasunak, oinez egin ditu azken egunak.

Ezpainartea laku izoztua da,

memoria izotz ondoko eguzki urtua.

Begietara begiratu dio bilobak amonari,

eta kontatzeko eskatu isiltasunak zergatik utzi duen bidean arrastoa.

Amonak ez zuen igerian ikasi,

gazterik izoztu zitzaion eguzkia.

Memoria lakuan itoko zaion beldurrez pasa ditu urteak.

Bilobak berak igerian badakiela esan dio eta egoteko lasai.

Eta berriro galdetu dio isiltasunak zergatik utzi duen bidean arrastoa,

eta zergatik begiratzen duen horrenbeste atzera,

eta non dagoen aitona.

Aitona dela bidean arrastoa uzten duena erantzun dio amonak,

eta isiltasunak bidea urratu egiten duela, eta mindu, eta…

Bilobak marrazki bat egin du;

bide bat marraztu du eta bidearen bukaeran,

amonak aitonaren aurpegia marrazten lagundu dio.

Bidean pausoak ikusten dira,

memoriarenak,

memoriarenak dira pausoak esan dio amonak bilobari

Eta ez ahazteko,

gogoratzeko memoria dela bidea egingo duena.

Ezpainartea laku izoztua da,

memoria izotz ondoko eguzki urtua.

Gaur lehenengoz begietara begiratu dio amonak bilobari.

Irati Goikoetxea

MEMORIAREN LURRALDEAN

Memoriarena da

lurralde urruna,

maiz ahanztura izan ohi

denez erruduna,

oroitu umezurtzak,

oroit alarguna,

hitzez kanporatzeko

heldu da eguna,

horrenbeste urtetan

isildu duguna.

Memoriarena da

lurralde zabala,

fintzen dena zauriak

orbaindu ahala,

bat eginez lur azpi

eta lurrazala,

hildakoen hezurrek

eskatu bezala,

iraganak presente

jarraitu dezala.

Ekaitz Goikoetxea

BARRICADAREN KONTZERTUAN

Bat-bateko kontua izan zen. Klaustroa sei eta erdietan bukatu eta “blausta” bota nion Koldori. “Lanez lepo nabil, ez daki nondik hasi eta zeri heldu!” . Eta berak ere “blausta” erantzun zidan, nola bestela! “Gaurkoz dena alde batera utzi eta Carcarrera etorri nahi duzu?”, “Carcarrera? Non da Carcar?”, “Erriberan”, “Erriberan? Eta zertara joango gara?”, “Barricadaren kontzertu akustiko bat entzutera. Gustatuko zaizu!”. Horrelakoetan “blausta” egiten dit buruak, nire zoroaldiak zoroaldi, eguna antolatua izatea gustatzen zait, egunaren kontrola niregain izatea. Beldurtu egiten naute horrelako bat-bateko planek, sarri ez dut baiezkoa emateko ausardiarik izaten, baina, halako opariari ezin ezetzik esan! Lanez lepo? Lepoa goratu eta lanari gain hartu!

Carcar, arratsaldeko zortziak. 200 bat lagun inguru, gazte asko, gaztetxoak ere bai. Helduak asko, aiton-amonak tartean. Kolore gorri, hori eta morez jantzitako txoko ederrean hitzak musikari muxu eman eta bizitzaren aldeko aldarrikapena arrosa gorri bihurtu zen. Barricadako taldekideek La Tierra está sorda azken diskoko kantuak aurkeztu zituzten. Poltsikoan zimurtuta nuen orri txuri txiki batean entzundako harribitxiak biltzen saiatu nintzen. Barricadaren bidea jarraitu gabea nintzen atzora arte, eta egia esan sekulako gozatua hartu genuen Ekaitz eta biok. Kantuen melodia eta kantuen hitzak izugarri gustatu zitzaizkigun. Azken diska honek bete-betean heltzen die Gerra Zibileko gertakariei, memoriari, isiltasunari, sufrimenduari, bidegabekeriei ... Istorioak kontatzen dituzte kantuek. Historiak isilarazi zituztenen istorioak. Goiko bideoa "Por la libertad" kantuari eginiko bideoa da.

Bi ordu eta erdiko saioaren ondoren, ez zitzaidan besterik otu, Drogasengana hurbildu eta zorionak eta bikain aritu zirela esan nion. Irribarre zabal batekin erantzun zion nire irribarreari.