ASINTOTA

Matematika klasean. Saltsa sortu da eskuinaldeko bi angeluzuzenen artean, definizio-eremua = [1, 6], Iñigo eta Eneko barne. Beti bada zerbait. Ezkerraldeko aurreko angeluazuzenean Aritzek 45º okertu du lepoa, kopeta zimurtu du eta ahots gora kurba parabolikoan bidali dizkio Iratiri bere burutazioak. Hor hasi da elkarrizketa...

- Nola hurbildu norabait infinituki hura ukitzera iritsi gabe?

- ...

- Ez ukitzekotan, kurba zuzenaren paraleloa izan behar da derrigor...

- ...

- Baina, hori ez da posible...

- ...

- Zuzen bertikal bat ez da funtzioa...

- Eta gainera, ez litzateke gero eta hurbilago egongo.

- ...

- Kurba zuzenarekiko paraleloa bada, beti egongo da zuzenarengandik distantzia berera, eta kontua da kurbak gero eta hurbilago egon behar duela!

- Eta zergatik ez du ukitzen?

- Imajinatu bi ezpain, elkarrengandik gero eta  hurbilago egon arren, elkar ukitzera iristen ez direnak... hor ez dago paralelotasunik...

- ...

- Zergatik ez dute elkar ukitzen?

- Ez delako muxu emateko momentua?

- Eta zeintzuk dira muxu ez emateko momentuak?

- Matematika klaseak adibidez?

- Auskalo... begiraiozu Aritz, argazkiko txirrindulariari. Norantz doa lainopean?

- Infiniturantz?

- Eta errepideko arrasto zuria? Ikusten duzu? Badirudi ertzetik gero eta hurbilago dagoela...

- ...

- eta badirudi ez duela ertza sekula ukituko...

- Baina, hori tranpa da, Irati! Batek jakin lainopean zer gertatzen den! 

ITAKA (Rikardo Arregi Diaz de Heredia_2013-1-19)

Gogaikarria da edo polita. Nekagarria ere izan daiteke batzuetan. Edo zirraragarria. Izan daiteke oztopo bat bidean. Edo orrialde desegokian irekitako hiztegi bat. Edo masusta bat, gozoa eta mikatza aldi berean.

Errepikatzen den hura ez da sekula berdina izaten. Izan daiteke lehenengo beltza, eta gero beltzago; edo izan daiteke zuria eta gero urdinago.  Errepikatzen den hura ez da sekula berdina izaten. Errepikatzen den hark beti izaten du, ordea, bihotza norantza berean uzkurtua. Bihotza diot... esan nezakeen behatz lodia.

Errepikapenetan hori gertatzen baita, bihotzak behatz lodi bihurtzen direla edo poeta baten eskumutur hautsi.

Gogaikarria da edo polita. Nekagarria ere izan daiteke batzuetan. Edo zirraragarria. Izan daiteke oztopo bat bidean. Edo orrialde desegokian irekitako hiztegi bat. Edo masusta bat, gozoa eta mikatza aldi berean.

Gogaikarria da bitan esan beharra. Edo polita, polita  ere bada bitan esan beharra.  Errepikatzeak hori du, beltza beltzago bihurtzeko boterea, edo zuria urdinago. Bitan esan behar izaten direnak, tarteka, kolorgeak izan arren.

Rikardo Arregi Diaz de Heredia- > Zorrotz eta sakon, hitza hitzari oparituz. Poliki, isiltasunari toki eginez. Poesiak behar duen denbora guztia poltsikoan eramaten du gordeta.Badaki gordetzen eta erakusten, badaki esan behar bada bitan estan. Badaki bitan esan beharrekoak esaten. Gssteiztarra, poeta. Hari hauskorrak eta kartografia lanekin Kritika Saria irabazia. Bitan esan beharra poema liburua oparitu dio 2012ari eta oparitu digu guri. Irakurleoi.

Egun on, eta...

egun on...

birritan eman genizkion eskerrak elkarri. Hala sentituz gero, zergatik ez? Sentitzen dena sekula ez dagoelako soberan...

bakea harri artean?

HITZA: LEGARTZA

Batzuetan hozka egin behar zaie hitzei, ezer irentsi beharrik gabe... hozka; eta zeure buruari galdetu, hozka  non egin asmatzea erraza edo zaila den. Ba... gosearen arabera, ezta?

Leg-artza (Leg izeneko hartza? h-a irensteak inor asetzen ez duenez...)

Lega-tza (eta r mestekatzean hortzaren batek kRak egingo baligu?)

Legar-tza (zergatik ez? Pentsa dezakegu hondar-tza-ren bikia dela. Zabalgune bat hondar artean zabaldu ordez, legar artean zabaltzen dena. Eta legarra hartxintxarra bada... esan genezake hartxintxartza? Ba... ez. Eta zergatik ez? Ba... auskalo! Akaso, agian... beharbada, bakarren batek pentsatu zuelako legartza adierazteko Orbaizeko Ola fabrikaren azpitik igarotzen den errekaren izen bera erabili beharko genukeela... )

AFORISMOA: "Bere buruari gerra deklaratzen zionetan bakarrik sentitzen zuen bakea."

Eta koxk egiten zien hatz muturrei... eta tira egiten zion ileari... eta atximur izterrari. Bandera zuri bihurtzen zitzaizkion begiak eta orduan lasaitzen zen, orduan bakarrik, bere buruaren mina ikusten zuenetan. 

Begi zuriekin mina ikusten baita eta bakea sentitu.

HAIKUA

Izerditan blai

itotzeko beldurrez

flotagailuak

ITAKA (Fernando Morillo_2012-11-10)

"Beldurtzen garenean, begiek egiten digute klisk eta ahoak egiten digu klask. Eta beldurtzen garenean, ileek egiten digute zizt eta barruak egiten digu zazt. Beldurtzen garenean, dena da ilun eta dena da laino busti. Beldurtzen garenean, itsasoa bihurtzen da lasto mendi.

Beldurtzen garenean, dardara da esku dantza, zirrara da jolas toki eta hotzikara da berogaillu. 

Beldurtzen garenean, ikasi beldurra irakurtzen eta akaso, akaso irribarre pusketa bat oparituko dizu zure umoreak. Eta beldurrak."

Zonbiaren baitan Fernando Morillo. Zonbiaren baitan?

 

Fernando Morillo -> Ukabilak zeharo itxita jaio omen zen mundura. Ez, ez zegoen haserre, jakin-minez baizik. Gogoko du mitologia, mendian galtzea eta sentitzea gu ez beste zerbait dabilela hor. Azpeitiarra, idazlea eta amets ehiztaria. Sorginen leizeetan barrura sartzen ausartzen den mutila. Gaumin argitaletxearen arduraduna. Itaka saiora "Zonbi bat San Mamesen" liburua aurkeztera etorri zen... (zure baimenarekin Fernando) laguna.

Ontza bat txokolate beltz topatu zuen Fernandok Segura Irratiko estudioko mahai gainean. Ontza bat adiskidetasun topatu zuen Iratik... 


 

URE

Alabak amari zubitik ibaira begira:


- Ama, ama... urek ba al daki igeri itten?

- Urek baki besok moitzen.

- Baino, ba al daki igeri itten?

- Urek baki hankak astintzen.

- Baino, igeri itten? Ba al daki igeri itten?

- Begirayozu. Zuk ze ikusten dezu?

- Ure ittotzen ikusten det ama. Ure ittotzen...

- Ure ittotzen?

- Bai, ez al dio inorrek laundu behar?

- Laundu zertan?

- Uretatik ateatzen...

- Ta hori nola itten da, txiki?

- Hori galdetu nahi nizun, ama... ez dakizu?

- Saiauko nintzeke baino... beste bateako utziko deu. 

- Ama! Beida!

- Ze?

- Beida! Ure banku gainen eseita! 

ITAKA (Asier Huegun_2013-1-12)

"Lainoa zuhaitz artean sartzen denean, iluntasunak gauari atximur egiten dionean, normala da beldurra sentitzea. Normala da begiak itxi nahi eta betileek gauari hozka egitea. Lainoa zuhaitz artean sartzen denean, dena pixka bat zailagoa da. Batez ere egunsentiko ezkutalekuei begiratzea, ezkutalekuak norberaren baitan zulatzen direnean, ezer ez da erraza. 

Oinez ibiltzen dakienak aurrera ustean, atzera egiteko arriskua izaten omen du, oinez ibiltzen dakienak zirkuluak marrazten omen ditu lurrean, erpinik gabeko bideak oinez ibiltzen dakitenenak omen dira. Pausoak bidea egiten duela ikasi genuen, orain bideak pausoa egiten duela ikasten ari gara. Bidea ibili egiten dugula ikasi genuen, orain bideak ibili egiten gaituela ikasten ari gara. 

Oinez ibiltzen dakienak lainoa zuhaitz artean sartzen denean bezala egiten du, irrist. Lainoa zuhaitz artean sartzen denean, iluntasunak gauari atximur egiten dionean, normala da beldurra sentitzea".

Asier Huegun (liburuarekin) eta Gari Udabe

Asier Huegun -> Joateak horixe du, ez duela itzulera ziurtatzen. Joanak horixe du, etorrerarik ziurtatzen ez duen bidea dela. Batzuetan denborak edo bideak edo auskalo zerk itxaronarazi egiten digu, Asier joan zen eta itzuli ere itzuli zen, baina, ez joaterakoan uste bezala. Asier Kolonbiara joan zen 2003an eta bahitu egin zuten. Bederatzi urteren bueltan liburua argitaratu du. Berak kontatu eta Gari Udabe kazetariak idatzi egin du: "Kolonbian bahituta, 74 egun ELNren esku."

Abenduaren erdialdean ezagutu nuen Asier Beasainen eta garbi esan zidan: "Ez, Irati, ez zen abentura bat izan."

Larunbateko saioan Kolonbiaz, bahiketa zirraragarri batez, liburu bat idazteaz, beldurraz, koadro bitxiez, behin eta berriro abestutako kantuez... hizketan aritu ginen Asier Huegunekin. Eta kulunkan aritu ginen Joxe Goikoetxearekin eta Iñaki Mendigurenek kuku egin zigun Bilboko manifestaldiaz egindako hausnarketa mahaiganeratzeko. 

Beste behin, gozatu egin genuen larunbatean...eta ikasi...

tu beltza-kopeta zuria

HITZA: TU  

E, tu! To, ti-ta erantzuna! Te hondarrak edanez hausnarketan ari naiz. E tu-ka ibiltzen dira napar aixkide maiteak. Naparrez gain, beste norbait ere ariko da akaso, ziurrenik bai, baina, ni napar artean nagoenetik (napar gaztetxo artean?) konturatu naiz e tu-az.  Harrigarria da, hasiera batean amorragarria ere bai, baina, ohitu egiten da bat, eta ohiturak gustua sortzen duen neurrian, azkenaldian barre ere egiten diot e tu-ka hurbiltzen zaidanari. E=Ai, Tu= Zu, Aizu-ka erantzuten diot nik. Eta listurik ez botatzeko esaten diot gero. Tuari zurrut barrura egiteko. Tu-ni-ka hasten gara gero. Eta barre egiten dugu.

AFORISMOA: "Kopeta josi zuen. Ez galdu esperantza esaten zion behin eta berriro bere buruari."

Ez galdu esperantza, ez galdu esperantza, ez galdu esperantza... Memoriak preso hartutako ideia bihurtu zitzaion esperantza, hari artean kateatutako askatasun berdea. 

Esperantza ez zuen galdu. Galdu zuena jostorratza izan zen. Eta burua. 

Orain haria gelditzen zaio, kiloka hari berde.

HAIKUA

Kolore beltza

elurra margotzeko

paper zurian

...

Baztango aterkiak_2012-10-28

... zerk estaltzen du zer?

terrala artean... urte zahar on!

HITZA: TERRALA

Sorgindutako sare iragazgaitz lurrindua. Izara busti lehortzen hasia. Zeru urdinari emandako muxu bat. Pilota saltari bat, hemen bai eta han ere bai irribarreak ukitzen dituena. Linterna bat, argirik gabea. Eguzkiaren itzala ilargiaren argitan. Laino izoztua udako kukurutxoetan. 

 

Benitoren kantu baten ezkutuko soinekoa, biluzdurak erdizka agerian uzten dituena. Ea nor den laket duenaren artean terrala topatzeko gai...

http://www.youtube.com/watch?v=dDY8nPrtN_g

AFORISMOA: Berria zahartu egiten da; zaharra berritu egin behar da. 

Eta ez dakit zerk sortzen duen ilusio handiagoa... berria zahartzen ari dela ikusteak... edo zaharra berritu behar dugula konturatzeak. Nahigabekoa polita da, baina, bakoitzak bere burua zerbaitetara behartzeak ere badu bere xarma. Akaso iritsiko da eguna, zaharrak zahartuko zaizkiguna eta berriak berritu beharko dituguna. Edo iritsi da jada?

HAIKUA:

Urte berri on!

Bihotz-bihotzez denoi, 

urte berri on!

zirimolatik begira

HITZA:ZIRIMOLA

Atzo ikasle bati hauts artean itota ikusten nuela eta lehenbailehen hautsa astintzen hasi behar zuela esan nion. Begira-begira gelditu zitzaidan eta bere begirada irakurtzen ausartu nintzenean, zera irakurri nuen: "Eskerrik asko, Irati. Zinez eskertzen dinat aholkua, baina, begiraion hire blogari, hauts zirimola ederra daukan pantailaren aurrean (edo atzean)". Arrazoi duk erantzun nion, hautsak astintzeko trapua utziko didak?

Beldur bakarra daukat, hauts-trapuak sortutako zirimola ez ote den hautsak berak sortutakoa baino handiagoa izango...

Zorabiatutako hauts pinporta hegalariek sortutakoa izaten da, adibidez, zirimola. Nahaste borraste bat, adibidez, denborak korapilatzen duena. Baina, hasi gara putzka (putzka) eta... ez da gutxi...

AFORISMOA: "Nondik begiratzen zaion... Hankaz gora ibiltzen hasi beharko genuke?"

Lurrean jarritako eskuekin pausoak ematen dira? Lurrean eskuak jarri eta eskuak aurrera (edo atzera) mugitzeari ibili esanez gero... ibiltzen ari gara? Ibiltzea zer da? 

Zerura luzatutako oinek eta lurrera luzatutako eskuek zer ukitzen dute, zerua edo lurra? Nondik begiratzen zaion, ezta?



Mundua buru gainean eta mundua burupean eramatea ez baita gauza bera...

HAIKUA

Nik ez dakit zer,

nola eta norekin...

Nik ez dakit deus. 

ITAKA (Karlos Zurutuza_2012-10-27)

" Maleta hutsik dago. Maleta hutsik dago, pisua pauso ikusezinena da. Bidea badoa, poliki, baina, badoa. Batzuetan gelditu egiten da eta desagertu; batzuetan isildu egiten da eta lehertu. Bidea norena da? Galdetzen zuen urrutian norbaitek; bidea norena da? Badoazena edo geldi daudenena?

Bazen behin maleta bat bere baitan bidea zeramana. Bazen behin maleta bat nekatzen zenetan bere baitan atseden hartzen zuena. Lokartzen zenetan bere baitan amets egiten zuena. Isiltzen zituen guztiak bere baitan oihartzun bihurtzen zituena.

Maleta hutsik dago. Pauso bakoitzeko gramo bat. Pauso bakoitzeko gramo bat. Pauso bakoitzeko gramo bat. Pauso bakoitzeko gramo bat galtzen du... maletak. 

Eta gero eta beteago dago. Eta gero eta beteago dago. Eta gero eta beteago dago... "

Karlos Zurutuza -> Joan eta etorri egiten da eta ekarritako eraman egiten du. Paper gainean idazten du bizitza, ikusi eta sentitutakoa; begiradei entzuten diena. 2012an Argia eta Rikardo Arregi Sariak irabazi ditu, bizitakoa transmititzeagatik, bizitakoa transmititu duen moduan transmititzeagatik. Kazetaria da, berriki "Tripoli Kabul" liburua Gaumin argitaletxearekin argitaratu duena... Hamudak esan zion: zakurrak besterik ez gara Libia berrian. Eta denek jakitea nahi dugu. Idatz ezazu eta kontatu jende guztiari. Horixe egin du Karlosek. Idatzi eta kontatu.

 
- Eta gero eta beteago... Gero eta beteago da maleta, Karlos?

Bai dudarik gabe, onerako eta txarrerako... maleta gero eta beteago dago...

...

- Sartuko zinateke zu maleta baten barruan...

Jakin gabe nora noan... segun eta noren maletan...

...

- Behin erakutsi ziguten bezala... benetan eguzkia ekialdetik ateratzen da?

...

Erantzuna ezagutu nahi izanez gero... egin koxk! eta gozatu! 

Guk bonbak kremazkoak maite ditugu, kanela punttu batekin; Karlosek bezalaxe...
 

Jolas limuriak

HITZA: LIMURI

Limuria izan daiteke aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa oihu busti baten parekoa. Nolakoa? Halakoa. Limuria izan daiteke bide busti bat, oina ongi jarri ezean, irrist eginarazten dizuna. Limuria izan daiteke harreman busti bat, besarkada ongi estutu ezean, irrist eginarazen dizuna. Limuria izan daiteke egoera arrunt bat,  heldulekuak ongi lehortu ezean, egoera arrunt hura egoera konplexu (irristakor) bihur dezakeena. Nolakoa? Halakoa.




AFORISMOA: Txintxo jolastu arren, ez zuen zintzo jokatzen ikasi.

Txintxoa da jartzen den aurpegia eta zintzoa ezkutatzen dena. Jolasa da gorputzak erakusten duena eta jokoa gorputzak ezkutatzen duena. Txintxo jolastea da irribarreak adierazten duena eta zintzo jokatzea da irribarreak ezkutatzen duena.

Ia-iakoak beti gelditzen dira horretan. Ia-ian. Izan ere, horixe baino ez dago kanpoaren eta barruaren artean. Ia-iako tarte bat.

HAIKUA

Zernahitarako

hemen nago zure zain.

Zer nahitarako?

ITAKA (Itxaso Martin_2012-10-20)

Burua joan zaio! Burua joan zaio! oihukatu zuen norbaitek. Eta inguruko guztiek zerurantz b egiratu zuten joaten den guztiak gora egingo balu bezala, gora eta gora, inora ez iristeko. Ingurukoen lepoek gora eta gora egin bitartean, ordea, joandako buruak barrura eta barrura egin zuen, eta iritsi, iritsi zen norabait. Iritsi zen iritsi behar zuen lekura, joaten diren buruak iritsi behar diren lekura iristeko joaten direlako Inora iristen ez direnak ingurukoen lepoak izaten dira.

Burua joan zaio! oihukatu zuen norbaitek. Eta txoriak ikusi ziren zeruan, lepoek begiratu zuten tokian.

Itxaso Martin Segura Irratian amak oparitutako harriari begira

 

Emozionatu. Emozionatu egin nintzen eta kitto. Eta ze handia den kitto hori... Nolako biluztasuna duen kitto horrek, noraino iristen den. Nola hozkatzen duen, nola egiten duen tira... 

Emozionatu egin nintzen, akaso erotu ere bai pixka bat. Harria izango zen agian, harriaren kolorea beharbada. 

Solas tarte polita partekatu genuen Itxaso Martinekin, Ni, Vera (Elkar)  liburua aurkeztera irratira etorri zen idazle donostiarrarekin.

Eta Ion Muñoarekin ikasi genuen Fidel Castro izateko ez ginela jaio eta Josune Epelderekin ikasi genuen erleak ere erotu egiten direla eta bozkatu egiten direla eta Leire Alonsorekin ikasi genuen hirian baleak ito-gosean ibiltzen direla. Eta...

... urriaren 20ko saioa entzun nahi izanez gero... egin hozka lasai. 

...

Lagunaren lagunak Stonehengetik

... nor ari da ber-pizten?

Errealitatearekin ond(d)o!

Baztan eta Aldudeen mugan_2012-10-28

 
HITZA: OND(D)O

Ondo lotua dago enborrean. Ondo dago atseden hartzen. Ondo ezkutuan zegoen baina... nik harrapatu! Ondo sentiarazi nau. Ondo gustura jan du bakarren batek afaritan!

Ondo dagoena beti dagoelako ondo, ongi egoteko inbidiarik izan gabe. Nafarren batek esan izan dit "ongi, Irati, ongi! Ondo bastoegia da!" Ongi egotea ondo egotea baino finagoa omen... Nik nahiago, ordea, goierritar bastoan, ondo sentitu, onddo baten ondoan ongi sentitzea zail samarra delako akaso... eta benetan... plazer hutsa delako onddo baten ondoan ondo sentitzea...

 

AFORISMOA: Errealitateari begiak ixten dizkionak ingurukoak itsutzen ditu

Begiak itxita zer ikusten dugun erantzun nahian nabil neure buruari aspaldian. Begiak ixten ditugunean, norantz egiten dugun. Ilunak biderik ba ote duen. Ilunaren bestaldean argiak zentzurik izan dezakeen. Guk ikusten ez duguna besteek ikusten ote duten. Guk begiak ixten ditugunean, ingurukoek begiak zabalik izaten dituzten.

Errealitateak begirik ba ote duen erantzun nahian nabil neure buruari aspaldian. Betaurrekorik behar ote duen. Kristalik gabeko betaurrekoek balio dezakete? Pitzatutako kristaldun betaurrekoekin nabil ostegunaz geroztik... errealitatea beste modu batera ikusten da.

HAIKU

Zergatik jardun

aurkitu ezindako 

zerbaiten bila?